آموزش تخته نرد: قوانین بازی به زبان ساده
تخته نرد یکی از کهن‌ترین بازی‌های تخته‌ای جهان است و ریشه در ایران دارد – و قوانینش زودتر از آنچه فکر می‌کنید یاد گرفته می‌شود. هر آنچه برای اولین بازی لازم دارید، اینجا قدم به قدم آمده است.
هدف بازی
هر بازیکن ۱۵ مهره دارد. دو بازیکن در جهت مخالف هم دور ۲۴ خانهٔ تخته حرکت می‌کنند. کسی برنده است که زودتر همهٔ مهره‌هایش را به خانهٔ خودش برساند و بعد از تخته بردارد. چیدمان اول بازی را در مقالهٔ چیدن مهره‌های تخته نرد ببینید.
تاس و حرکت
- چه کسی شروع می‌کند؟ هر بازیکن یک تاس می‌اندازد. عدد بزرگ‌تر شروع می‌کند و هر دو عدد را بازی می‌کند.
- حرکت: دو تاس، دو حرکت جداست. با ۵ و ۲ یک مهره را ۵ خانه و یکی را ۲ خانه جلو می‌برید – یا یک مهره را اول ۵ و بعد ۲ خانه.
- جفت: اگر دو تاس یکسان بیایند (مثلاً جفت چهار) چهار بار ۴ خانه بازی می‌کنید.
- خانه‌های بسته: به خانه‌ای که دو مهره یا بیشتر از حریف در آن است (در بسته) نمی‌توانید بروید.
- اجبار: اگر ممکن باشد باید هر دو تاس را بازی کنید. اگر فقط یکی ممکن است، در صورت امکان عدد بزرگ‌تر. اگر هیچ حرکتی نیست، نوبت می‌سوزد.
زدن مهره و ورود دوباره
اگر حریف در خانه‌ای فقط یک مهره (مهرهٔ تک) داشته باشد، می‌توانید با رفتن به آن خانه آن را بزنید. مهرهٔ زده‌شده روی تیغهٔ وسط تخته، یعنی «بار»، می‌رود.
کسی که مهره‌اش روی بار است، باید پیش از هر حرکت دیگری آن را به بازی برگرداند. مهره از خانهٔ حریف وارد می‌شود: مثلاً با ۳ در خانهٔ سوم. اگر آن خانه بسته باشد، با این عدد نمی‌توانید وارد شوید. اگر همهٔ خانه‌های ممکن بسته باشند، نوبت می‌سوزد.
برداشتن مهره‌ها
وقتی هر ۱۵ مهره‌تان در خانهٔ خودتان (شش خانهٔ آخر مسیر) باشد، می‌توانید آن‌ها را بردارید. با ۴ یک مهره از خانهٔ چهارم برداشته می‌شود. اگر آنجا مهره‌ای نیست، باید ۴ را داخل خانه بازی کنید. اگر در خانه‌های بالاتر مهره‌ای نمانده، با عدد بزرگ از بالاترین خانهٔ پر هم می‌شود برداشت.
اگر هنگام برداشتن مهره‌ای از شما زده شود، باید پیش از ادامه دور کامل بزند و دوباره به خانه برگردد.
چه کسی می‌برد؟
| نتیجه | چه وقت؟ | امتیاز |
|---|---|---|
| برد ساده | بازنده دست‌کم یک مهره برداشته است. | ۱ |
| مارس | بازنده هیچ مهره‌ای برنداشته است. | ۲ |
| برد سه‌برابر (بک‌گمون) | مثل مارس، و بازنده هنوز مهره‌ای روی بار یا در خانهٔ برنده دارد. | ۳ |
در تخته نرد ایرانی معمولاً فقط مارس حساب می‌شود و تاس دوبل به کار نمی‌رود. آن را در مقالهٔ جداگانه توضیح داده‌ایم. بعد از یاد گرفتن قوانین، نکته‌های استراتژی برای تازه‌کارها قدم بعدی است.
می‌خواهید همین حالا امتحان کنید؟ رایگان بازی کنید – با کامپیوتر یا با مردم سراسر جهان.
همین حالا رایگان بازی کنید